Aandacht voor 
het behoud van uw
commerciële relatie 
met uw klanten 

Expertise 
en transparantie

Bevoorrechte partner
van ondernemers

Jong en 
dynamisch team

Wij gaan voor 
een totaalaanpak

Steeds online 
toegang tot uw dossiers

Unieke en voordelige 
abonnementsformules

Invorderingexperts

Geen financiële 
verrassingen

Dit moet je weten voor je een huis schenkt met voorbehoud van vruchtgebruik

30 maart 2016

Dit moet je weten voor je een huis schenkt met voorbehoud van vruchtgebruik

Als je een schenking aan iemand doet, dan ben je het geschonken goed in principe definitief ‘kwijt’. De eigendom daarvan gaat namelijk over op de begiftigde. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat je het genot verliest van het onroerend goed dat je schenkt en dat je de huurinkomsten ervan niet meer ontvangt.
 
Vandaar dat een schenking in de praktijk wel eens gebeurt onder voorbehoud van vruchtgebruik. Niemand weet nu eenmaal hoe lang hij uiteindelijk zal leven en hoeveel geld hij nog nodig zal hebben om in ‘zijn oude dag’ te voorzien. Bij zo’n schenking ontvangt de begiftigde enkel de blote eigendom van het onroerend goed. Het vruchtgebruik blijft integendeel bij de schenker. Het is pas op het moment dat de schenker zelf overlijdt dat het vruchtgebruik automatisch terug bij de blote eigendom komt en de begunstigde van de schenking volle eigenaar wordt.
 

Wat is het voordeel?

 
Behield je je het vruchtgebruik voor, dan behoud je het recht van gebruik en genot van het onroerend goed. Je hebt dan het recht om het zelf te bewonen of het te verhuren. De huurinkomsten die het onroerend goed desgevallend oplevert zijn voor jou. Je mag als vruchtgebruiker het onroerend goed ook ‘beheren’.  Zo mag je bv. huurcontracten afsluiten met betrekking tot het onroerend goed voor maximaal negen jaar. Je kan je vruchtgebruik zelfs aan iemand anders verkopen of wegschenken.  Dit kan je zelfs doen zonder het akkoord van de blote eigenaar.  Wat je integendeel niet kan is het goed op zich (waarop je het vruchtgebruik hebt) te verkopen.  
 

Het kan aanleiding geven tot discussies

 
In de loop van de jaren kunnen er kosten zijn aan een onroerend goed. Het gebeurt dan wel eens dat er discussies ontstaan tussen de blote eigenaar en de vruchtgebruiker over wie deze kosten juist moet betalen. De regel daarbij is dat de vruchtgebruiker het onroerend goed moet gebruiken als een goede huisvader.  Bovendien moet de vruchtgebruiker op zijn kosten de kleine herstellingen aan het onroerend goed in kwestie doen, waarbij die term zeer ruim wordt ingevuld (zo bv. het leggen van een nieuwe vloer, het herstellen van de garage-oprit, enz.). De blote eigenaar moet enkel de grote herstellingen doen.
 
Het gaat daarbij om de grote vernieuwings- en verbouwingswerkzaamheden met het oog op de stevigheid en instandhouding van het gebouw (zo bv.  het vernieuwen van gehele daken, het vernieuwen van de centrale verwarming, van de electriciteit in de woning enz). Je kan onderling wel andere afspraken maken.
 
Ook als de blote eigenaar het onroerend goed bijvoorbeeld wil verkopen en de vruchtgebruiker het daarmee niet eens is, kan dat een verkoop bemoeilijken. Er zullen nu eenmaal namelijk weinig gegadigden zijn om enkel de blote eigendom te kopen.
 

Hoe zit dat met schenkings- en erfenisrechten?

 
Op het moment van de schenking moeten er schenkingsrechten worden betaald op de waarde van het ganse onroerend goed. Dat betekent dan ook dat er op het einde van de rit (als de vruchtgebruiker overlijdt) in beginsel geen bijkomende erfrechten meer moeten worden betaald. Het schenken van de blote eigendom van een onroerend goed kan dus heel wat voordeliger uitvallen dan het erven ervan. Dit is zeker het geval in Vlaanderen waar de schenkingsrechten recentelijk nog werden verlaagd.
 

Denk aan eventuele ongewenste gevolgen

 
Van schenkingen onder voorbehoud van vruchtgebruik wordt vermoed dat ze schenkingen ‘buiten erfdeel’ zijn. Dat betekent dus dat als je de schenking doet aan één van je kinderen, je andere kinderen daardoor kunnen benadeeld zijn waardoor die uiteindelijk minder van je krijgen/erven. Je kan dit oplossen door in de schenkingsakte expliciet te bepalen dat de schenking gebeurt als voorschot op erfenis.
 
Tenslotte nog dit: door al je kinderen akkoord te laten gaan met zulke schenking kan je ook aan successieplanning doen. Je notaris kan je daarover meer informatie geven.
 
Tekst: Jan Roodhooft, advocaat (www.ra-advocaten.be)

terug naar overzicht